Nhà Tùy thôn tính Vạn Xuân

Theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư”, vào năm 571, sau khi lập mưu giết hại Triệu Việt Vương - Triệu Quang Phục, Lý Phật Tử đã nắm quyền thống trị toàn cõi. Tuy nhiên, đó chỉ là một chính quyền rất yếu kém và bạc nhược, trong thì không ban hành được một chính sách trị nước tích cực nào đáng kể, ngoài thì không thực hiện được một biện pháp hữu hiệu nào để phòng bị cho quốc gia. Đối với các tập đoàn phong kiến thống trị Trung Quốc, vấn đề xua quân sang xâm lược và tái thiết nền đô hộ nước ta chỉ còn là thời điểm cụ thể.

Chính quyền Lý Phật Tử sở dĩ tạm thời được ổn định trong khoảng 31 năm (từ năm 571-602) là vì tình hình Trung Quốc lúc bấy giờ cũng chưa thật sự yên tĩnh. Năm 604, Tùy Văn đế bị chính con trai mình là Dương Quảng giết hại để giành ngôi và đã xóa bỏ được cục diện Nam - Bắc triều của Trung Quốc và lập ra nhà Tùy (nhà Tùy tồn tại trước sau tổng cộng 37 năm, từ năm 581-618, và truyền nối được tất cả 3 đời. Kinh đô của nhà Tùy là Đại Hưng, (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc).

Năm 590, để mở rộng và khẳng định quyền chi phối của mình ở Lĩnh Nam, nhà Tùy đã lập ra Phủ Tổng quản tại Quế Châu, giao chức Tổng quản cho Linh Hồ Li đảm trách. Với chức vụ này, Linh Hồ Li có quyền uy rất lớn, được phép cắt đặt tất cả quan lại từ hàm thứ sử trở xuống. Đây chính là bước chuẩn bị cho cuộc Nam chinh của nhà Tùy, cũng là mối đe dọa lớn nhất đối với độc lập và chủ quyền của nước Vạn Xuân. Bấy giờ, Lý Phật Tử tuy chưa từng đến Phủ Tổng quản để yết kiến, nhưng trên danh nghĩa công khai thì đã chịu thần phục Tổng quản Linh Hồ Li, tức là đã hoàn toàn chịu thần phục đối với triều đình nhà Tùy.

Đầu năm 602, lấy cớ Lý Phật Tử không chịu vào chầu, triều đình nhà Tùy đã sai các tướng Lưu Phương và Kinh Đức Lượng đem khoảng 10 vạn quân đi đánh Vạn Xuân. Lý Phật Tử đã đầu hàng tướng Lưu Phương và lập tức bị Lưu Phương bắt về Trung Quốc. Ách đô hộ của nhà Tùy được thiết lập tại Vạn Xuân trong 16 năm (từ năm 602-618).

Về danh nghĩa, Giao Châu cũng như các quận khác của nhà Tùy, trực tiếp phụ thuộc chính quyền trung ương. Nhưng trên thực tế, như lời thú nhận của vua Tùy Văn Đế, châu Giao chỉ là đất "ràng buộc lỏng lẻo".

Cuối thời nhà Tùy, do loạn lạc, các quan cai trị ở Giao Châu cũng cát cứ ly khai với chính quyền trung ương. Khi Tùy Dạng Đế chết, Thái thú Khâu Hòa không biết. Khâu Hòa bóc lột nhân dân địa phương rất nặng, nhà cửa giàu có ngang với vương giả.

Năm 618, Lý Uyên phế truất ngôi hoàng đế mới lập của Dương Hựu (tức Tùy Cung đế) rồi lập ra nhà Đường). Cụ thể, Lý Uyên đã bất ngờ khởi binh chống lại nhà Tùy và đúng 1 năm sau thì chính Lý Uyên lật đổ được nhà Tùy, lập ra triều đại mới của lịch sử chế độ phong kiến Trung Quốc là nhà Đường (từ năm 618-907).

Thái thú Cửu Chân là Lê Ngọc (vợ là người Việt) cùng các con xây thành lũy kháng cự nhà Đường mới thay nhà Tùy. Sau Khâu Hòa, tới năm 622, Lê Ngọc cùng Thái thú Nhật Nam là Lý Giáo cũng quy phục nhà Đường.