TĨNH HẢI QUÂN - HỌ KHÚC

KHÚC THỪA DỤ Năm 905 SCN, Nhà Đường ở Trung Quốc suy yếu nghiêm trọng và nội bộ lục đục. Khúc Thừa Dụ, một hào trưởng địa phương có uy tín ở Hồng Châu (Hải Dương), đã nắm bắt thời cơ này. Ông huy động lực lượng, tiến đánh và chiếm giữ phủ thành Tống Bình (Hà Nội). Để tránh xung đột trực tiếp với triều đình Trung Nguyên, Khúc Thừa Dụ tự xưng là Tiết độ sứ Tĩnh Hải Quân. Hành động này rất khôn ngoan: về danh nghĩa, ông vẫn là quan lại của Nhà Đường, nhưng trên thực tế, quyền lực cai trị vùng đất này đã hoàn toàn nằm trong tay người Việt.

Sau khi Khúc Thừa Dụ mất, con trai ông là Khúc Hạo tiếp nối sự nghiệp. Khúc Hạo chú trọng xây dựng nền móng quốc gia vững chắc. Ông thực hiện cải cách lớn với mục tiêu "khoan thứ sức dân" (giảm nhẹ gánh nặng cho dân). Khúc Hạo tiến hành sắp xếp lại các đơn vị hành chính, đo đạc ruộng đất, và lập lại sổ hộ khẩu. Những chính sách này giúp ổn định đời sống nhân dân, củng cố lực lượng người Việt và đặt cơ sở căn bản cho việc thoát ly khỏi sự ràng buộc của các triều đại phương Bắc. Dù triều đại Họ Khúc sau đó bị Nhà Nam Hán (930 SCN) can thiệp, nhưng tinh thần và nền tảng tự chủ mà họ xây dựng đã được tiếp nối và phát triển lên thành nền độc lập hoàn toàn.

Năm 930 SCN, vua Nam Hán là Lưu Nghiễm sai tướng Lý Khắc Chính đem quân sang đánh Tĩnh Hải Quân. Quân Nam Hán nhanh chóng hạ thành Đại La, bắt sống Khúc Thừa Mỹ rồi giải về Phiên Ngung (Quảng Châu). Sự kiện này đánh dấu sự kết thúc của chính quyền Họ Khúc và đưa Tĩnh Hải Quân một lần nữa rơi vào ách cai trị của ngoại bang, dù chỉ trong thời gian ngắn ngủi. Nam Hán lập tức đưa người Hán là Lý Tiến sang làm Thứ sử Giao Châu.

Năm Tân Mão (931), Dương Đình Nghệ, một tướng của Khúc Hạo ở đất Ái Châu (Thanh Hoá), mộ quân đánh đuổi Lý Khắc Chính và Lý Tiến, chiếm thành Đại La, tự xưng làm tiết độ sứ. Được 6 năm, Dương Đình Nghệ bị người nha tướng là Kiều Công Tiễn, hào tướng đất Phong Châu giết hại để đoạt chức Tiết độ sứ. Nền độc lập mới giành được sau đêm trường Bắc thuộc lại bị đe dọa.